بخش هفتم: عوامل تاثیرگذار در سال 2025 (6)
شرایط اقتصاد کلان (تورم، نرخ بهره، سیاستهای تجاری)
عوامل اقتصادی در سطح کلان، زمینهساز بازار کالاها هستند و فولاد ضد زنگ نیز از این قاعده مستثنی نیست. برای سال 2025، محیط کلی اقتصاد کلان، رشد ملایم و کاهش فشارهای مالی است که پیامدهای متعددی برای فولاد ضد زنگ دارد:
• رشد اقتصادی جهانی:
پس از بازگشت قوی پس از همهگیری در سال 2021 و کاهش سرعت رشد تا سالهای 2023-2024، انتظار میرود رشد تولید ناخالص داخلی جهانی در سال 2025 متوسط باشد. اقتصادهای کلیدی مانند ایالات متحده و اروپا احتمالاً رشد متوسطی (حدود 1 تا 2 درصد) را تجربه خواهند کرد، چین در تلاش برای رشد پایدار در حدود تک رقمی است و هند همچنان یک استثنا با رشد بالا باقی میماند. این زمینه کلان به معنای عدم رونق گسترده در تقاضای فولاد و همچنین عدم سناریوی رکود شدید است - اساساً ادامه یک گسترش آهسته. رتبهبندی فیچ، چشمانداز جهانی فولاد در سال 2025 را "خنثی" توصیف میکند، با بهبودی جزئی پس از یک دوره ضعیف [19]. پیشبینی میشود مصرف ظاهری فولاد در سراسر جهان در محدوده درصد تک رقمی پایین افزایش یابد که با قدرت هند، تقاضای ثابت (اگرچه نه چندان چشمگیر) در چین و افزایش در ایالات متحده/اتحادیه اروپا پس از کاهش تقاضا در سال 2024 پشتیبانی میشود[45]. این با رشد تقاضای ویژه فولاد ضد زنگ حدود 3 تا 4 درصد که قبلاً مورد بحث قرار گرفت، همسو است.
پیشبینی میشود تولید صنعتی (IP) نسبت به تولید ناخالص داخلی افزایش یابد - پس از عملکرد ضعیف اخیر، رشد IP قرار است در سال 2025 با بازگشت تولید تقویت شود[40]. یک بخش تولیدی قویتر در سطح جهانی از استفاده از فولاد ضد زنگ در ماشینآلات، تجهیزات و کالاهای فرآوری شده حمایت خواهد کرد.
• تورم و نرخ بهره:
تورم بالا و افزایش نرخ بهره از موانع اصلی در سالهای 2022-2023 بودند، اما تا سال 2024 بسیاری از بانکهای مرکزی نرخها را به طور قابل توجهی کاهش دادند. در سال 2025، اجماع بر این است که تورم تحت کنترل قرار خواهد گرفت (در بسیاری از مناطق به پایینترین رقمهای تک رقمی کاهش مییابد) و نرخ بهره احتمالاً در اواخر سال 2024 یا 2025 به اوج خود خواهد رسید یا حتی شروع به کاهش خواهد کرد. این امر دو تأثیر دارد: (1) کاهش تورم در هزینههای مواد اولیه و انرژی به بخش هزینههای تولیدکنندگان فولاد کمک میکند (ما در حال حاضر شاهد کاهش هزینههای انرژی، حمل و نقل و برخی از مواد اولیه هستیم[32]). (2) تثبیت یا کاهش نرخ بهره، شرایط تأمین مالی برای پروژههای ساختمانی و تولیدی را بهبود میبخشد و به طور بالقوه برخی از تقاضای معوق را آزاد میکند.
به عنوان مثال، کاهش تقاضای فولاد ضد زنگ اروپا در سال 2023 تا حدودی به دلیل تورم بالا بود که درآمدهای واقعی را کاهش میداد و نرخهای بالا که سرمایهگذاری را دلسرد میکرد[37]. با کاهش این فشارها، اعتماد مصرفکننده و کسبوکار میتواند بهبود یابد و به نفع مصرف کالاهای بادوام و پروژههای سرمایهای که از فولاد ضد زنگ استفاده میکنند، باشد. با این حال، اگر تورم چسبندهتر شود و بانکهای مرکزی نرخها را برای مدت طولانیتری بالاتر نگه دارند، میتواند یک محیط تقاضای ضعیف را طولانیتر کند - این همچنان یک خطر است. در مجموع، انتظار میرود سیاستهای کلان اقتصادی در سال ۲۰۲۵ کمتر مشکلساز باشند: سیاستهای مالی در بسیاری از کشورها هنوز محرک هستند (هزینههای زیرساختی و غیره) و سیاست پولی ممکن است تا اواخر سال ۲۰۲۵ خنثی یا تطبیقی شود.
• سیاستها و توافقات تجارت جهانی:
ما در بخش ژئوپلیتیک به اقدامات تجاری خاص پرداختیم، اما در سطح کلان، روندهای سیاست تجاری بر شرایط بازار تأثیر میگذارند. دوره ۲۰۱۸-۲۰۲۲ شاهد افزایش حمایتگرایی (تعرفهها، جنگهای تجاری) بود؛ ۲۰۲۳-۲۰۲۴ بخشی از آن را ادامه داد، اما تلاشهایی نیز در چارچوبهای تجاری جدید (مانند توافق فولاد سبز ایالات متحده و اتحادیه اروپا یا چارچوب اقتصادی هند و اقیانوسیه) وجود دارد. اگر توافقات تجاری جدید موانع را کاهش دهند، میتواند رقابت در بازارها را افزایش دهد (به عنوان مثال، اگر ایالات متحده تعرفههای فولاد ضد زنگ اتحادیه اروپا/ژاپن را حذف کند، واردات بیشتری میتواند جریان یابد).
برعکس، موانع جدید (مانند تعرفههای کربن یا توافقات سهمیهبندی) میتوانند بازارها را بیشتر تقسیمبندی کنند. تغییر جهت زنجیره تأمین جهانی یکی دیگر از روندهای کلان است: برخی از شرکتهای چندملیتی در حال «دوستیابی» یا تنوعبخشی به زنجیرههای تأمین خود هستند که ممکن است شامل ساخت کارخانههای جدید در کشورهای مختلف باشد - که به طور بالقوه بر محل رشد تقاضای فولاد ضد زنگ تأثیر میگذارد. به عنوان مثال، تغییر تولید لوازم الکترونیکی از چین به آسیای جنوب شرقی یا هند میتواند مصرف فولاد ضد زنگ را در آن مناطق جدید (برای تجهیزات کارخانه و غیره) افزایش دهد. این تغییرات تدریجی هستند اما در حاشیه قابل توجه هستند.
• نرخ ارز:
دلار آمریکا در سالهای ۲۰۲۲-۲۰۲۳ قوی بود که بر قیمت کالاها و جریانهای تجاری تأثیر گذاشت. دلار قوی، واردات فولاد به ایالات متحده را ارزانتر (و صادرات از ایالات متحده را گرانتر) میکند و بر تجارت تأثیر میگذارد. اگر در سال ۲۰۲۵ دلار با کاهش نرخهای ایالات متحده ضعیف شود، ممکن است قیمت کالاها را کمی افزایش دهد (زیرا بسیاری از آنها به دلار ارزشگذاری میشوند) و به صادرات فولادهای تخصصی ایالات متحده کمک کند. ارزهای تولیدکنندگان اصلی (یوان چین، روپیه هند) نیز اهمیت دارند. اگر ارز چین نسبتاً ضعیف باقی بماند، صادرکنندگان چینی در قیمتگذاری فولاد ضد زنگ در خارج از کشور برتری دارند. این پویاییهای ارزی میتوانند اثرات تعرفهها و هزینهها را تقویت یا تضعیف کنند.
• چرخه عمومی تجارت و احساسات:
خاطره شوکهای اخیر (بیماری همهگیر، جنگ، بحران انرژی) به این معنی است که مشاغل ممکن است محتاط باقی بمانند. با این حال، اگر سال ۲۰۲۵ بدون اختلالات جدید عمده پیش برود، تقاضای انباشته شده در برخی مناطق میتواند محقق شود. برای مثال، شرکتهایی که به دلیل عدم قطعیت، ارتقاء یا توسعه تأسیسات خود را به تعویق انداختند، ممکن است به آنها چراغ سبز نشان دهند و برای تجهیزات خود به فولاد ضد زنگ نیاز داشته باشند. شاخص مدیران خرید (PMI) برای تولید در بسیاری از مناطق در سال 2023 زیر 50 (انقباض) بود[46]، اما انتظار میرود در سال 2025 به سمت قلمرو توسعه بهبود یابد، که نشان دهنده یک بخش تولید سالمتر است که به سفارشات بیشتر فولاد منجر میشود. این بهبود بخشی از دلایلی است که تحلیلگران نسبتاً خوشبین هستند که تقاضا از پایینترین سطح سال 2023 "بهبود" خواهد یافت[47].
با این حال، خطرات کلان نزولی وجود دارد - به عنوان مثال، کند شدن شدیدتر اقتصاد چین یا بیثباتی مالی ناشی از بدهی بالا - که در صورت وقوع میتواند به سرعت تقاضای کالا را کاهش دهد. در مجموع، شرایط اقتصاد کلان در سال 2025 زمینهای محتاطانه مطلوب برای بازار فولاد ضد زنگ فراهم میکند: رشد اقتصادی در حال انجام است اما نه زیاد، فشارهای مالی در حال کاهش است و سیاستهای تجاری نسبتاً در وضعیت موجود هستند (با برخی اقدامات حفاظتی باقی مانده). این محیط از سناریوی پایه رشد تقاضای ملایم و شرایط بازار پایدار تا رو به بهبود برای فولاد ضد زنگ پشتیبانی میکند. این وضعیت با چرخهپذیری شدید مشاهده شده در اوایل دهه 2020 بسیار متفاوت است؛ در عوض، بازار در حال طی کردن یک «وضعیت عادی جدید» از رشد متوسط است که با هوشیاری برای هرگونه غافلگیری کلان تعدیل میشود.
[19] [32] https://www.recyclingtoday.com/news/steel-demand-2025-fitch-ratings-report-india-europe-usa/
[37] [46] [47] https://gmk.center/en/news/meps-predicts-the-recovery-of-the-eu-stainless-steel-market-in-2024-2/
[40] https://www.crugroup.com/en/communities/thought-leadership/2025/stainless-steel-top-calls-for-2025/
[45] https://www.fitchratings.com/research/corporate-finance/global-steel-outlook-2025-12-12-2024
