بخش پنجم: عوامل تاثیرگذار در سال 2025 (4)
مقررات زیستمحیطی و روندهای پایداری
ملاحظات زیستمحیطی و پایداری به طور فزایندهای بر صنعت فولاد ضد زنگ تأثیر میگذارند و هم بر فرآیندهای تولید و هم بر ترجیحات بازار تأثیر میگذارند:
• کربنزدایی تولید فولاد:
صنعت فولاد به طور کلی تحت فشار است تا انتشار کربن را کاهش دهد و تولیدکنندگان فولاد ضد زنگ بخشی از این روند هستند. فولاد ضد زنگ اغلب از طریق مسیرهای کوره قوس الکتریکی (EAF) با استفاده از قراضه تولید میشود که عموماً ردپای کربن کمتری نسبت به فولادسازی کوره بلند دارد. در اروپا، تولیدکنندگان بزرگ فولاد ضد زنگ (مانند Outokumpu، Acerinox، Aperam) محتوای بازیافتی بالا و انتشار CO2 کمتر محصولات ضد زنگ خود را به عنوان یک مزیت رقابتی تبلیغ میکنند. کارخانههای اروپایی در حال بررسی استفاده از برق تجدیدپذیر و حتی فرآیندهای آزمایشی مبتنی بر هیدروژن برای کاهش بیشتر انتشار گازهای گلخانهای هستند. به عنوان مثال، Outokumpu گریدهای ضد زنگ ساخته شده با بیش از 90٪ مواد بازیافتی را معرفی کرده است که به طور قابل توجهی کربن در هر تن را کاهش میدهد. مقررات زیستمحیطی مانند سیستم تجارت انتشار گازهای گلخانهای (ETS) اتحادیه اروپا و مکانیسم تنظیم مرز کربن (CBAM) که در آینده اجرا خواهد شد، آمادهاند تا بر فولاد ضد زنگ تأثیر بگذارند.
تحت CBAM، واردات فولاد ضد زنگ به اتحادیه اروپا در نهایت با تعدیل هزینههای کربن مواجه خواهد شد که میتواند به ضرر تولیدکنندگان کشورهایی با انتشار CO2 بالاتر (مانند تأسیسات وابسته به زغال سنگ اندونزی) باشد. این روند نظارتی، صنعت را به سمت راهحلهای پایداری یا "فولاد سبز" سوق میدهد و در سال 2025 ممکن است شاهد افزایش سرمایهگذاری در تجهیزات با بهرهوری انرژی، جذب کربن در کارخانههای فولاد و تأمین مواد اولیه کم کربن باشیم.
• پایداری و بازیافت:
فولاد ضد زنگ به عنوان "ماده دائمی" شناخته میشود - بدون از دست دادن خواص، کاملاً قابل بازیافت است. این پایداری ذاتی توسط نهادهای صنعتی و تولیدکنندگان مورد تأکید قرار میگیرد. نرخ بازیافت در حال حاضر بالا است (درصد زیادی از ورودی تولید فولاد ضد زنگ از قراضه حاصل میشود) و در سال 2025 انتظار داریم تأکید بیشتری بر استفاده از قراضه برای کاهش وابستگی به مواد اولیه بکر صورت گیرد. این امر نه تنها انتشار کربن را کاهش میدهد، بلکه میتواند تولیدکنندگان را از قیمتهای ناپایدار مواد اولیه نیز مصون نگه دارد. انجمن بینالمللی فولاد ضد زنگ و سایر انجمنها، فولاد ضد زنگ را به عنوان مادهای مناسب برای اقتصاد چرخشی ترویج میکنند.
از دیدگاه بازار، برخی از مشتریان (به ویژه در اروپا و آمریکای شمالی) شروع به درخواست اعلامیههای محصول زیستمحیطی (EPD) یا گواهینامههای کم کربن برای فولادی که خریداری میکنند، کردهاند. فولاد ضد زنگ با ردپای کربن کمتر میتواند قیمت بالاتری داشته باشد یا در پروژههای عمومی با الزامات پایداری مورد توجه قرار گیرد. علاوه بر این، مقررات زیستمحیطی در مورد معدن (برای نیکل، کروم و غیره) میتواند بر عرضه تأثیر بگذارد. به عنوان مثال، بررسی زیستمحیطی عملیات نیکل در اندونزی یا فیلیپین (به دلیل جنگلزدایی، دفع باطله) ممکن است پروژههای جدید را محدود یا کند کند و به طور غیرمستقیم بر عرضه و قیمت مواد اولیه ضد زنگ در آینده تأثیر بگذارد.
• هزینههای انطباق با مقررات:
انطباق با قوانین سختگیرانهتر زیستمحیطی میتواند هزینههای عملیاتی کارخانههای فولاد را افزایش دهد. ارتقاء کورههای الکتریکی، نصب کنترل و فیلتراسیون گرد و غبار و روی آوردن به انرژی پاکتر، همگی نیاز به سرمایه دارند. کارخانههای اروپایی این هزینهها را متحمل شدهاند، در حالی که برخی از رقبا در کشورهای در حال توسعه تا همین اواخر مقررات آسانتری داشتند. با این حال، همانطور که گفته شد، مالیاتهای مرزی کربن با هدف ایجاد تعادل در این زمینه اعمال میشوند. در چین، دولت همچنین صنعت فولاد (از جمله تولیدکنندگان فولاد ضد زنگ) را تحت فشار قرار داده است تا به عنوان بخشی از اهداف کربنزدایی خود، انتشار گازهای گلخانهای را کاهش داده و بهرهوری را بهبود بخشند.
این امر منجر به تعطیلی برخی از کورههای القایی قدیمی و ناکارآمد در بخش فولاد ضد زنگ و ادغام به سمت تأسیسات بزرگتر و پاکتر شده است. صنعت فولاد ضد زنگ چین اکنون به دلایل زیستمحیطی (به عنوان مثال کاهش تولید در زمستان برای کاهش مه دود) در برخی استانها تحت کنترل تولید قرار دارد که میتواند به طور موقت عرضه را محدود کند. NPI اندونزی و عملیات فولاد ضد زنگ، که بسیاری از آنها با زغال سنگ کار میکنند، در صورت جریمه شدن تولید با انتشار بالای گازهای گلخانهای توسط سیاستهای جهانی آب و هوا، خطری برای آینده محسوب میشوند. اما از سال 2025، این تولیدکنندگان با استفاده از منابع انرژی ارزانتر از مزیت هزینهای برخوردار هستند و هنوز به طور قابل توجهی توسط قوانین جهانی آب و هوا محدود نشدهاند.
• روندهای پایداری که تقاضا را هدایت میکنند:
در سمت تقاضا، فولاد ضد زنگ از برخی روندهای مبتنی بر پایداری سود میبرد. به عنوان مثال، پروژههای تصفیه و توزیع آب (برای کاهش نشت و بهبود کیفیت آب) اغلب از لولههای فولادی ضد زنگ به دلیل طول عمر و مقاومت در برابر خوردگی آنها استفاده میکنند. با سرمایهگذاری شهرداریها در زیرساختهای پایدار (هدر رفتن کمتر آب، بهداشت بهتر)، تقاضای فولاد ضد زنگ میتواند افزایش یابد. به طور مشابه، پروژههای انرژی تجدیدپذیر مانند مزارع خورشیدی و بادی از فولاد ضد زنگ در قطعات (پیچ و مهرهها، اجزای سازهای، الکترولیزکنندههای هیدروژن در مورد تولید هیدروژن سبز از اجزای ضد زنگ استفاده میکنند). تلاش برای انرژی پاک و ذخیرهسازی (از جمله LNG به عنوان سوخت پل، که در مخازن کرایوژنیک به فولاد ضد زنگ نیاز دارد) به تقاضای فزاینده کمک میکند.
حوزه دیگر ایمنی مواد غذایی و مراقبتهای بهداشتی است: فولاد ضد زنگ به دلیل بهداشت و دوام آن مورد توجه قرار گرفته است. تأکید پس از همهگیری بر استانداردهای بهداشتی، تقاضای پایدار برای فولاد ضد زنگ در تجهیزات پزشکی، آشپزخانهها و تجهیزات تولید دارو را به همراه داشته است. به طور خلاصه، عوامل زیستمحیطی و پایداری به طور فزایندهای در تکامل بازار فولاد ضد زنگ نقش دارند. مقررات، تولیدکنندگان را به سمت تولید پاکتر سوق میدهد و احتمالاً بر جریانهای تجاری (از طریق هزینههای کربن) تأثیر میگذارد، در حالی که ماهیت قابل بازیافت و بادوام فولاد ضد زنگ، آن را به مادهای انتخابی برای پروژههای توسعه پایدار تبدیل میکند. در سال 2025، این عوامل ممکن است به طور چشمگیری تعادل عرضه و تقاضا را به صورت فصلی تغییر ندهند، اما در حال شکلدهی به جهت استراتژیک صنعت هستند - تشویق بازیافت، تأثیرگذاری بر محل ساخت ظرفیتهای جدید (مناطقی با انرژی پاکتر یا قوانین سهلگیرانهتر) و تغییر تدریجی مزایای رقابتی به سمت تولیدکنندگانی که با گذار سبز سازگار میشوند.
